గ్యాస్ సిలిండర్ ఉపయోగించే ప్రతి ఒక్కరూ ఈ విషయం తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే జనవరి 31 తర్వాత డెడ్లైన్ అయిపోతే.. సిలిండర్ వస్తుందా? రాదా? అని చాలా మందిలో సందేహాలు ఉన్నాయి. వాటికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ తెలుసుకోండి.
ఏపీలోని జమ్మలమడుగు నుండి దేశంలోని కుగ్రామాల వరకు ప్రస్తుతం ఎల్పీజీ గ్యాస్ సిలిండర్ బయోమెట్రిక్ గడువు వార్త కలకలం రేపుతోంది. జనవరి 31, 2026 లోపు ఆధార్ ధృవీకరణ పూర్తి చేయకపోతే గ్యాస్ కనెక్షన్లు రద్దవుతాయని వాట్సాప్ వేదికగా పెద్ద ఎత్తున ప్రచారం జరుగుతోంది. ఎటువంటి అధికారిక ప్రభుత్వ నోటీసులు లేకపోయినప్పటికీ, సోషల్ మీడియాలో వస్తున్న సందేశాలు వినియోగదారులను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. ఈ ప్రచారంతో గ్యాస్ ఏజెన్సీల వద్ద జనం క్యూ కడుతున్నారు.
గ్యాస్ డీలర్లు సైతం ఈ గందరగోళాన్ని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నారు. వినియోగదారులు సిలిండర్ బుక్ చేయడానికి వెళ్లినప్పుడు బయోమెట్రిక్ తప్పనిసరని, లేదంటే జనవరి తర్వాత ఇబ్బందులు తప్పవని హెచ్చరిస్తున్నారు. నోటీసు బోర్డులపై ఎటువంటి అధికారిక ఉత్తర్వులు లేకపోయినా, కేవలం మాటల ద్వారానే ఈ గడువును ఒక శాసనంలా మారుస్తున్నారు. అధికారులు ఏమీ చెప్పక ముందే డీలర్లు బయోమెట్రిక్ స్కానర్లు బయటకు తీసి ప్రజలను ఒత్తిడికి గురిచేస్తున్నారు.
నిజానికి ఈ జనవరి 2026 గడువు అనేది ప్రభుత్వం అంతర్గతంగా సాగించే డేటా అప్డేట్ ప్రక్రియకు సంబంధించింది. గ్యాస్ సబ్సిడీ నేరుగా లబ్ధిదారుల ఖాతాలకు చేరే క్రమంలో తలెత్తే లోపాలను సరిదిద్దడానికి చమురు సంస్థలు ఈ గడువును నిర్ణయించుకున్నాయి. నకిలీ కనెక్షన్లను తొలగించడం, ఆధార్ అనుసంధానం లేని ఖాతాలను గుర్తించడం ఈ ప్రక్రియ ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇది ప్రభుత్వ రికార్డుల క్రమబద్ధీకరణ కోసం ఉద్దేశించినదే తప్ప, వినియోగదారులను భయపెట్టడానికి కాదు.
చట్టపరమైన అంశాలను పరిశీలిస్తే, ఆధార్ చట్టం 2016 ప్రకారం కేవలం సబ్సిడీ పొందే వారికి మాత్రమే ఆధార్ ధృవీకరణ వర్తిస్తుంది. మార్కెట్ ధరకే గ్యాస్ కొనుగోలు చేసే సామాన్య వినియోగదారులకు ఈ నిబంధనలు వర్తించవు. సబ్సిడీ తీసుకోవడం అనేది ఒక వెసులుబాటు అయితే, వంట గ్యాస్ పొందడం అనేది పౌరుల ప్రాథమిక అవసరం. సబ్సిడీ లేని కనెక్షన్లకు బయోమెట్రిక్ తప్పనిసరి అని చెప్పడానికి ఎటువంటి చట్టబద్ధమైన ఆధారం ప్రస్తుతానికి లేదు.
గతంలో సుప్రీంకోర్టు పుట్టస్వామి కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు ఇక్కడ అత్యంత కీలకం. సంక్షేమ పథకాల లబ్ధి చేకూర్చే సమయంలో తప్ప ఇతర సేవల కోసం ఆధార్ను బలవంతం చేయకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. బయోమెట్రిక్ విఫలమైతే సేవలను నిరాకరించడం ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘన కిందకు వస్తుందని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఈ నేపథ్యంలో గ్యాస్ సరఫరాను నిలిపివేస్తామంటూ డీలర్లు చేస్తున్న హెచ్చరికలు కోర్టు తీర్పులకు విరుద్ధంగా కనిపిస్తున్నాయి.
క్షేత్రస్థాయిలో టార్గెట్లు పూర్తి చేయాలనే ఒత్తిడి వల్ల డీలర్లు నిబంధనలను తప్పుగా వివరిస్తున్నారు. ధృవీకరణ ప్రక్రియను కేవలం రికార్డుల కోసం కాకుండా, వినియోగదారులను శిక్షించే ఆయుధంగా వాడుతున్నారు. వయసు మళ్లిన వారు, శారీరక శ్రమ చేసే కూలీలకు వేలిముద్రలు పడకపోవడంతో వారు ఏజెన్సీల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తోంది. ఈ గందరగోళం వల్ల వృద్ధులు, మహిళలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
డేటా భద్రత విషయంలో కూడా అనేక ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఆధార్ సంఖ్యలు, మొబైల్ ఫోన్ వివరాలు సేకరించే క్రమంలో గోప్యత పాటించకపోతే సైబర్ నేరాలు జరిగే ప్రమాదం ఉంది. గతంలో సిమ్ కార్డుల మోసాలు, ఓటీపీల ద్వారా నగదు కాజేసిన ఘటనలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో సరైన భద్రతా ప్రమాణాలు లేకుండా సామూహికంగా బయోమెట్రిక్ సేకరించడం ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వం ఈ విషయంపై వెంటనే స్పందించి లిఖితపూర్వక వివరణ ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది. సబ్సిడీ పొందే వారికి, మార్కెట్ ధర చెల్లించే వారికి ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేయాలి. ఆధార్ లేని వారికి ప్రత్యామ్నాయ ధృవీకరణ మార్గాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలి. నిబంధనల పేరుతో సామాన్యులను ఇబ్బంది పెట్టే డీలర్లపై చర్యలు తీసుకుంటేనే ఈ గందరగోళం తొలగిపోతుంది.
