రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) బ్యాంకింగ్ సేవల్లో నాణ్యతను పెంచేందుకు మరియు కస్టమర్ల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు సరికొత్త నిబంధనలను తీసుకువచ్చింది.
గతంలో ఉన్న లోపాలను సరిదిద్దుతూ, కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్మన్ స్కీమ్ పరిధిని మరింత విస్తృతం చేసింది. దీని ప్రకారం, బ్యాంకులు లేదా ఆర్థిక సంస్థల సేవా లోపాల వల్ల కస్టమర్లు ఎదుర్కొనే ఆర్థిక నష్టానికి ఇచ్చే గరిష్ట పరిహారాన్ని భారీగా పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ మార్పులు సామాన్య ఖాతాదారులకు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై మరింత నమ్మకాన్ని కలిగించడమే కాకుండా, బ్యాంకుల జవాబుదారీతనాన్ని పెంచుతాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, బ్యాంకింగ్ సేవలలో తలెత్తే ఇబ్బందుల వల్ల కస్టమర్లకు కలిగే నష్టానికి ఇచ్చే పరిహారాన్ని గతంలో ఉన్న ₹20 లక్షల నుండి ఏకంగా ₹30 లక్షలకు పెంచడం జరిగింది. ఇది డిజిటల్ లావాదేవీల కాలంలో మోసపోయిన లేదా బ్యాంకుల నిర్లక్ష్యం వల్ల నష్టపోయిన పెద్ద మొత్తాల రక్షణకు ఎంతో దోహదపడుతుంది. కేవలం ఆర్థిక నష్టమే కాకుండా, కస్టమర్ల ఫిర్యాదులపై బ్యాంకులు స్పందించని పక్షంలో వారు పడే మానసిక వేదనను కూడా ఆర్బీఐ గుర్తించింది. దీని కోసం ప్రత్యేకంగా చెల్లించే పరిహారాన్ని కూడా ₹1 లక్ష నుండి ₹3 లక్షలకు పెంచుతూ ఊరటనిచ్చింది.
జులై 1 నుండి అమలులోకి రానున్న ఈ కొత్త మార్గదర్శకాలు దేశంలోని అన్ని ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బ్యాంకులు, నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCలు) మరియు పేమెంట్ సిస్టమ్ ఆపరేటర్లకు వర్తిస్తాయి. దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి పట్టణ ప్రాంతాల వరకు ఉన్న కోట్లాది మంది వినియోగదారులకు ఒకే రకమైన రక్షణ లభిస్తుంది. ఏదైనా ఆర్థిక సంస్థ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినా లేదా సేవలలో జాప్యం చేసినా, ఈ స్కీమ్ కింద కస్టమర్లు నేరుగా ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం ఉంటుంది. నియంత్రణ సంస్థలు మరింత కఠినంగా వ్యవహరించడం వల్ల సంస్థలు కూడా కస్టమర్ ఫిర్యాదులను త్వరితగతిన పరిష్కరించేందుకు మొగ్గు చూపుతాయి.
కస్టమర్ల సౌలభ్యం కోసం ఆర్బీఐ ఫిర్యాదుల ప్రక్రియను పూర్తిగా డిజిటలైజ్ చేసింది. ఖాతాదారులు తమ సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి ఇకపై కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేకుండా, ఆన్లైన్ పోర్టల్ ద్వారా సులభంగా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ఈ ‘వన్ నేషన్-వన్ అంబుడ్స్మన్’ విధానం ద్వారా ఎక్కడి నుండైనా, ఏ భాషలోనైనా ఫిర్యాదు చేసే వెసులుబాటు కల్పించారు. పారదర్శకమైన విచారణ మరియు నిర్ణీత కాలపరిమితిలో సమస్య పరిష్కారం అయ్యేలా ఈ వ్యవస్థను రూపొందించడం వల్ల సామాన్యులకు న్యాయం వేగంగా అందుతుంది.
