బంగారం మహారాజవుతుంది, డాలర్ బిచ్చగాడవుతుంది! ప్రమాదంలో అమెరికా ఆధిపత్యం – భారత్, చైనాల భారీ ‘గేమ్’

దీని వెనుక ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వస్తున్న ఒక పెద్ద మార్పు ఉంది, ఇది భవిష్యత్తులో మనందరి జేబులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చు.

ఆర్థిక నిపుణులు దీనిని ‘De-Dollarization’ (డాలర్ రహిత ఆర్థిక వ్యవస్థ) అని పిలుస్తున్నారు. సులభంగా చెప్పాలంటే, ప్రపంచ దేశాలు ఇప్పుడు అమెరికా డాలర్ వ్యామోహం నుండి బయటపడటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ ధోరణి ఇలాగే కొనసాగితే, దశాబ్దాలుగా డాలర్ శక్తిపై ఆధారపడి ఉన్న అమెరికా ‘సూపర్‌పవర్’ ఇమేజ్ ఎప్పటికీ మసకబారిపోవచ్చు.

డాలర్ నుండి దూరం ఎందుకు? ఈ మార్పుకు మూలం అమెరికా అప్పుల విధానం మరియు ప్రపంచ దేశాల్లో తగ్గుతున్న నమ్మకం. ఇప్పటివరకు ప్రపంచ దేశాలు అమెరికాను సురక్షితమని భావించి తమ డబ్బును ‘US Bonds’ (అమెరికా ప్రభుత్వ బాండ్లు) లో పెట్టుబడి పెట్టేవి. కానీ ఇప్పుడు ఆ నమ్మకం సడలుతోంది. భారత్, చైనా వంటి పెద్ద దేశాలు ఇప్పుడు అమెరికా నుండి తమ డబ్బును వెనక్కి తీసుకోవడం ప్రారంభించాయి.

నవంబర్ 2024లో భారత్ వద్ద సుమారు ₹21.52 లక్షల కోట్ల విలువైన అమెరికా బాండ్లు ఉండగా, నవంబర్ 2025 నాటికి భారత్ అందులో ₹4.36 లక్షల కోట్ల బాండ్లను విక్రయించింది. అంటే అమెరికా అప్పులో తన వాటాను భారత్ 20% పైగా తగ్గించుకుంది. చైనా కూడా ఏడాదిలో సుమారు ₹8 లక్షల కోట్ల విలువైన బాండ్లను విక్రయించింది. బ్రెజిల్, ఐర్లాండ్ వంటి దేశాలు కూడా ఇదే బాటలో ఉన్నాయి. ఈ బాండ్ల విక్రయం ద్వారా వస్తున్న సొమ్మును దేశాలు బంగారం కొనడానికి ఉపయోగిస్తున్నాయి.

విదేశీ మారక నిల్వల్లో పెరుగుతున్న బంగారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేంద్ర బ్యాంకులు ఇప్పుడు డాలర్ కాగితపు ముక్కల కంటే బంగారంపైనే ఎక్కువ నమ్మకం ఉంచుతున్నాయి. భారత్ విదేశీ మారక నిల్వల్లో బంగారం వాటా చారిత్రాత్మకంగా 15% దాటింది. 2021 నుండి 2025 మధ్య భారత్ 1.26 లక్షల కిలోల బంగారాన్ని కొనుగోలు చేసింది. చైనా గత నాలుగేళ్లలో 3.5 లక్షల కిలోల కంటే ఎక్కువ బంగారాన్ని తన ఖజానాలో జమ చేసుకుంది.

రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధ సమయంలో అమెరికా రష్యాకు చెందిన డాలర్ నిల్వలను ఫ్రీజ్ (జప్తు) చేయడం చూసి, డాలర్ ఇకపై ‘సురక్షితం’ కాదని ప్రపంచానికి అర్థమైంది. అందుకే అనిశ్చితి సమయంలో ఎవరిపైనా ఆధారపడకుండా ఉండటానికి దేశాలు బంగారాన్ని నిల్వ చేసుకుంటున్నాయి.